Prof.Dr.Shemsedin Dreshaj

Populli thotë: “Kush luan me zjarr, në zjarr digjet”

Historia e njerëzimit dëshmon se pushteti i ndërtuar mbi frikën, dhunën dhe shtypjen mund të zgjasë për një kohë, por rrallë mund të zgjasë përgjithmonë. Diktatorët shpesh ngjiten në pushtet duke përdorur forcën, duke eliminuar kundërshtarët, duke kontrolluar institucionet dhe duke e kthyer frikën në instrument qeverisjeje.

Në fillim, dhuna u jep atyre një ndjenjë të jashtëzakonshme fuqie. Kundërshtari hesht, shoqëria frikësohet dhe institucionet nënshtrohen. Por pikërisht aty fillon edhe dobësimi i diktaturës. Sepse një pushtet që mbështetet vetëm në frikë nuk krijon besnikëri të vërtetë; krijon njerëz që presin momentin kur frika do të thyhet.

Diktatori mund ta kontrollojë informacionin, por nuk mund ta kontrollojë përgjithmonë të vërtetën. Mund t’i mbyllë gojën kundërshtarit, por nuk mund ta zhdukë pakënaqësinë. Mund t’i përdorë institucionet për të mbrojtur pushtetin, por nuk mund ta ndalë përgjithmonë një shoqëri që kërkon liri dhe drejtësi.

Prandaj, paradoksi i diktaturës është se dhuna që e sjell diktatorin në pushtet shpesh bëhet edhe shkaku i rrëzimit të tij. Sa më shumë që përdoret dhuna, aq më shumë rritet frika e pushtetit ndaj popullit dhe, njëkohësisht, zemërimi i popullit ndaj pushtetit.

Kur institucionet pushojnë së qeni në shërbim të qytetarit dhe shndërrohen në mjete të pushtetit, kur ligji përdoret për të frikësuar e jo për të mbrojtur, kur propaganda zë vendin e së vërtetës dhe kur kritika trajtohet si armiqësi, atëherë sistemi fillon të humbasë legjitimitetin.

Asnjë diktator nuk rrëzohet vetëm në ditën kur largohet nga pushteti. Rënia e tij fillon shumë më herët: në momentin kur njerëzit pushojnë së besuari, kur frika fillon të zëvendësohet me guxim dhe kur shoqëria kupton se pushteti nuk është i përjetshëm.

Historia na mëson se pushteti mund të merret me forcë, por legjitimiteti nuk merret me dhunë. Ai fitohet me besimin e qytetarëve, me drejtësi, me institucione dhe me respektimin e lirisë.

Dhe kur një pushtet e harron këtë, ai mund të duket i pathyeshëm për një kohë, por brenda vetes tashmë e ka mbjellë farën e rënies.

Diktatorët mund të vijnë në pushtet me dhunë, por dhuna nuk është themeli mbi të cilin mund të ndërtohet një pushtet afatgjatë diktatorial.
Uroj që celulat e themeluara diktatoriale sa me shpejtë të shuhen, dëmët e shkaktuara, kombtare e ndërkombtare, sa më shpejtë të sanohen, ndërsa mendësia levantino-bolshevike, të zëvëndësohet me mendësinë demokratike me orientim Euro-Atlantik.